دلیل تحریف جنگ تحمیلی بررسی شد

نشست کتاب «نقد تحریف مدرن، امام خمینی، (جنگ عراق و ایران)» با مشارکت فرهنگسرای رازی در فرهنگسرای امام (ره) برگزار و به دلایل آغاز جنگ تحمیلی و تحریف آن پرداخته شد.

به گزارش خبرگزاری فارس، نشست کتاب «نقد تحریف مدرن، امام خمینی، (جنگ عراق و ایران)» با حضور حجت‌الاسلام سید محمود دعایی، سردار حسین علایی و محمدعلی صمدی و حسین جودوی به عنوان دبیر نشست در فرهنگسرای امام (ره) و با مشارکت فرهنگسرای رازی برگزار شد.

در این نشست، حجت الاسلام دعایی، مدیر مسؤول موسسه اطلاعات و اولین سفیر ایران در عراق پس از پیروزی انقلاب اسلامی ضمن توضیحاتی به چگونگی شکل گیری این کتاب پرداخت و گفت: انگیزه اصلی نگارش کتاب نقد تحریف مدرن، امام خمینی، جنگ عراق و ایران به این نکته برمی‌گردد که من پس از انقلاب اسلامی به دستور امام خمینی به عنوان سفیر ایران به عراق رفتم و تا پایان اسفند ماه ۱۳۵۸ آنجا بودم و بعد فراخوانده شدم تا اینکه سال ۱۳۵۹ جنگ عراق علیه ایران آغاز شد.

وی ادامه داد: به دلیل حضورم در عراق و همچنین اقامت گذشته‌ام در این کشور، مسائلی مطرح بود از جمله اینکه آیا واقعا این جنگ قابل پیشگیری بود؟ و پس از جنگ هم این شبهه ایجاد شده بود که آیا برخی روش‌ها و منش‌های برخی بلندپایه‌های نظام ما باعث شد که شعله جنگ برافروخته شود؟! بر این اساس می‌توان گفت حتی تحقیقی که آقای مهاجرانی در این کتاب انجام دادند و حتی خبرهای دیگری که در این باره وجود دارد کمتر از آن‌هایی است که تاکنون گفته شده است.

حجت‌الاسلام دعایی با بیان اینکه واقعیت این است که ما در شرایطی قرار گرفته بودیم که یا باید تسلیم آمریکا می‌شدیم  یا می‌جنگیدیمT اظهار داشت: بعد از رحلت امام خمینی، طیفی که از امام سرخورده شده بودند، سناریویی تنظیم کردند که بر اساس آن سناریو من در دوران سفارت عراق در بغداد مأمور شدم تا پیامی از طرف صدام برای امام ببرم که گفته بود یا شما شخصیت‌هایی را برای مذاکره  به عراق بفرستید و یا اینکه خود من برای گفتگو با شما به ایران بیایم و در مورد اختلافات موجود به توافقی برسیم و من بعد از اینکه این پیام را به امام رساندم، برخوردی که امام در جواب این پیام کردند ملاک سناریوسازی‌های این گروه بود. طبق این سناریو امام در پاسخ بدون اینکه تامل کنند گفتند که «گوش به حرفش ندهید».

مدیر مسؤول موسسه اطلاعات در تشریح این اتفاق تاریخی افزود: من به اتفاق شهید بهشتی و مرحوم  بازرگان برای ارائه پیام صدام خدمت امام رسیدیم و سناریویی که گفته شده این است که امام با خشکی می‌گویند که گوش به حرفش ندهید وعلی رغم  اینکه آن دو بزرگوار هم اصرار می‌کنند، باز امام می‌گوید گوش به حرفش ندهید و من گریه می‌کنم و به امام می‌گویم که پس من دیگر به عراق برنمی‌گردم، اما امام می‌گویند که نه شما باید برگردید.

وی ادامه داد: در این سناریو از من چهره‌ای خیرخواهانه و علاقه‌مند به جلوگیری از جنگ ترسیم شده و بنابراین بر اساس این چهره من هم باید سکوت کنم و این سناریو را در فضای مجازی مکررا مطرح می‌کردند و فوری نتیجه می‌گرفتند که امام باعث جنگ بوده است؛ اگرچه هر وقت از من سوال می‌شد، من این حرف ها را تکذیب می‌کردم. این شرایط ادامه داشت تا اینکه سال ۱۳۹۸ از من برای یک سخنرانی در یزد دعوت شد تا در مراسم سالگرد رحلت مرحوم اعتمادیان که انسان وارسته‌ای بود، شرکت کنم و بنا داشتم خاطراتی نقل کنم و برای رد این سناریو در همان مجلس یک صحبت مفصل و ماندگار انجام دادم و انگیزه صدام از جنگ را به زیبایی بیان کردم.

حجت‌الاسلام دعایی خاطر نشان کرد: به دلیل اینکه حدود پانصد نفر مخاطب بیشتر در آن جلسه حضور نداشت و تلویزون  هم که عموما صحبت‌های مرا پخش نمی‌کند، این سخنرانی بازتاب شایسته را پیدا نکرد و از طرفی من دلم می‌خواست همانگونه که حرف‌های مخالفان در فضای مجازی پخش می‌شود، صحبت‌های من هم بازتاب داشته باشد، به همین دلیل براساس یک اتفاق جمیله کدیور، همسر آقای مهاجرانی در روزنامه اطلاعات حضور یافت وبه صورت  تصویری با آقای مهاجرانی تماس گرفتیم و این مقدمه‌ای شد که سی دی سخنرانی یزد را برای آقای مهاجرانی فرستادم و ایشان هم بعد از دیدن سخنرانی من نامه‌ای برایم نوشت و گفت می‌خواستم یادداشت کوتاهی بر این سخنرانی بنویسم، اما جاذبه امام خمینی مرا گرفت و با خود برد و خاطره‌ای از دیدار با امام تعریف کرد و گفت این بار باید در باره تحریف مدرن شخصیت امام مطلبی بنویسم و این انگیزه ای برای نوشتن این کتاب بود و همچنین انگیزه‌ای برای کشف حقیقت که این کتاب نوشته شد.

وی در پایان یادآور شد: آقای مهاجرانی موفق شد به اسنادی دست یابد که آمریکایی‌ها پس از اشغال عراق از آرشیوهای محرمانه عراق به دست آورده بودند و بر اساس این اسناد توانست مستندات این کتاب را بنویسد.

در ادامه نشست سردار حسین علایی، اولین فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با اشاره به دلایل شروع جنگ عراق علیه ایران به بحث چگونگی شروع جنگ‌ها پرداخت و گفت: اصولا زمانی که موازنه قوا بین دو کشور بر هم بخورد، احتمال جنگ بالا می رود و بر هم خوردن موازنه قوا یکی از دلایل اصلی جنگ‌هاست. اگرچه شروع هر جنگی دلایل دیگری هم می‌تواند داشته باشد. مثلا اینکه یک طرف فکر کند می‌تواند برنده جنگ باشد و یا اینکه برعکس، فکر کند اگر جنگ را شروع نکند، شکست خواهد خورد و همه این‌ها می‌تواند بازیگران را به طرف جنگ سوق دهد.

سردار علایی افزود: صدام حسین سه مسئله را برای شروع جنگ مطرح کرد که عبارت بود از نخست عدم قبول معاهده ۱۹۷۵ الجزایر در باره تعیین خطوط مرزی و می‌فرمود که قبول ندارد چون شاه سابقان را  منعقد کرده است؛ در حالیکه این معاهده ثمر بخش حل مشکلات مرزی ایران و عراق بود و طرفین زورشان را زده بودند و هیچ حکومتی نمی‌توانست آن را باطل کند. دوم اینکه سه جزیره ابوموسی و تنب‌های بزرگ و کوچک در خلیج فارس که در طول تاریخ بخشی از ایران بودند، به اعراب داده شود و سوم اینکه ایران خوزستان را رها کند تا یک دولت خودمختار به نام عربستان در آن تشکیل شود به این دلیل که بخشی از مردم خوزستان عرب هستند.

وی ادامه داد: اینگونه بود که از همان اوایل پیروزی انقلاب، عراق شروع به ارسال سلاح برای برخی عشایر عرب در ایران کرد  و بعد از انقلاب آنها عملیات مسلحانه علیه کشور انجام می‌دادند و دیگر اینکه حزب دمکرات کردستان را مسلح کرد و آنها بعد از انقلاب اقدامات مسلحانه علیه ایران را شروع کردند. اما آنچه که به کتاب مهاجرانی مربوط می‌شود این نکته است که آیا ایران می‌توانست اقداماتی انجام دهد که جنگ نشود که در کتاب ایشان جای آن خالی است. اما من در کتاب خودم به این موضوع پرداخته‌ام که اگر شما یک قدرت نظامی بازدارنده از خود بروز بدهید، این کمک می‌کند و دوم اینکه با واسطه‌ها صحبت کنید که طرف مقابل جنگ را شروع نکند و سوم برای جلوگیری از جنگ اقدامات مخفی انجام شود از جمله اینکه مثلا داخل ارتش کشور دشمن تحریک کنند و کودتا یا اقدامات تخریبی دیگر انجام دهند.

سردار علایی در تشریح وضعیت ایران پیش از شروع جنگ گفت: اما ایران در هر سه حوزه توانمندی‌های لازم را نداشت و ارتش که بازمانده دوره شاهنشاهی بود و نمی‌دانست که باقی می ماند یا نه و اولویت اصلی کشور هم  تشکیل نظام جدید بود و ایران نمی‌توانست به تهدیدات خارجی فکر کند. البته ایران بعد از اشغال سفارت آمریکا این حدس را می‌‌زد که ممکن هست آمریکایی‌ها در ایران اقدام نظامی انجام دهند و به همین دلیل بود که امام به مردم گفت بسیج شوند و بعد از آن بود که بسیج مستضعفان درست شد. اما در مجموع ایران قدرت نمایش قدرت نظامی به عراق را نداشت. در مورد مذاکره هم صدام اتفاقا بعد از یک گفتگو که با دکتر یزدی و بازرگان انجام داد، بر تصمیمش جهت حمله به ایران مصمم‌تر شد و گفت اتفاقا الان زمان اقدام نظامی است و تمهیداتی هم برای ابراز بی طرفی کشورهای دیگر در جنگ اندیشید. اینگونه است که می‌توان نتیجه گرفت که عراق تصمیم خود برای جنگ را از قبل گرفته بود.َاولین فرمانده نیروی دریایی سپاه در پاسخ به این سوال که آیا کتاب نقد تحریف مدرن آقای مهاجرانی نکته جدیدی دارد که مخاطب را جذب کند اظهار داشت: نکته جدیدش این است که اسناد مهم مربوط به جنگ را در یک کتاب جمع آوری کرده و این کار ارزشمندی است و دیگر اینکه اهمیت کتاب در این است که کسانی که در راس کشور قرار می‌گیرند باید تمام تلاششان این باشد که جنگ اتفاق نیفتد و اینطور هم نیست که اگر شما آدم خوبی  باشید جنگ نمی‌شود و مثال آن همین افغانستان است که طالبان از مذاکره با آمریکا استفاده کردند و کل افغانستان را گرفتند.

محمد علی صمدی، پژوهشگر دفاع مقدس نیز در این زمینه گفت: کتاب نقد تحریف مدرن بسیار قابل تحسین و ارزشمند است؛ اگرچه طرح جلد آن ضعیف می‌نماید اما به هر حال محتوای آن که به خصوص بر دفاع از امام خمینی منتشر شده بسیار اهمیت دارد. البته انتظار می‌رفت چنین اثری داخل کشور و از سوی دوستان منتشر شود چون کنش سیاسی آقای مهاجرانی مخالفینی دارد اما به هر حال به اعتقاد من امام بزرگترین ضربه را از نزدیکان و دوستانش خورد و جاهایی که باید حرف می‌زدند، نزدند و این افتخار نصیب آقای مهاجرانی شد.

این پژوهشگر تاریخ دفاع مقدس با بیان اینکه من از این کتاب خبر نداشتم و توسط بانی این جلسه از آن مطلع شده و آن را خواندم افزود: این کتاب ۳۵۷صفحه است و نوزده روایت در باره چگونگی شروع جنگ را بررسی کرده و فقط دو روایت از آقایان دعایی و رحمانی مثبت است و باقی روایت ها اعتبار حضرت امام را زیر سوال می‌برند و هدفشان مخدوش کردن اعتبار و رهبری ایشان است و علی رغم اینکه در این میان امام را جنگ طلب معرفی نمی‌کنند اما دنبال انداختن بار جنگ روی دوش ایشان هستند که البته آقای مهاجرانی با قلم زیبا و وزانت و آمیخته با نظم آکادمیک از امام دفاع کرده است. آقای مهاجرانی در این کتاب یک برش رسانه‌ای ایجاد می‌کند و به خاطر اسمی که دارد کتاب خوانده می‌شود و ضمن اینکه به امام هم ابراز علاقه می‌کند؛ اگرچه این کار این روزها هزینه دارد و از این جهت من به آقای مهاجرانی حسادت کردم که اینگونه در باره امام صحبت می‌کند.

وی در پایان اظهار داشت: البته کتاب نکته تازه‌ای ندارد که قبلا منتشر نشده باشد. اما نظم زیبایی دارد و برخی استناداتش نمک به کتاب می‌دهد و ایشان گردآوری خوبی کرده و صغری و کبری و نتیجه گیری‌ها عالی است و معلوم است که وقت گذاشتند و با علاقه نوشتند و از منابع غیر فارسی و عربی هم استفاده کردند.

گفتنی است کتاب نقدِ تحریفِ مدرن امام خمینی، (جنگ عراق و ایران) نوشته سید عطاء‌الله مهاجرانی، نماینده اولین دوره محلس شوری اسلامی  و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در زمان سید محمد خاتمی است که توسط نشر امید ایرانیان منتشر شده و در کمتر از دو ماه به چاپ دوم رسیده است. این کتاب آغاز جنگ هشت‌ساله بین ایران و عراق را بررسی می‌کند و دو پرسش را مطرح کرده و به پاسخ آنها پرداخته و اینکه چرا عراق علیه ایران جنگ آغاز کرد و اینکه چرا تحریف درباره جنگ آغاز شده است.