ساخت اسباب‌بازى توسط کودک

اگر این امکان را براى کودکان فراهم کنید که خود آنها، با دست و فکر خود، اسباب‌بازى‌هاى مورد نیاز خود را بسازند، به مراتب بهتر است از اینکه اسباب‌بازى آماده براى آنها بخریم. اگر فرصتى ایجاد شود که کودکى بتواند مغز و دست‌هاى خود را به‌کار گیرد، قادر خواهد بود که به کمک نیروى ابتکار […]

اگر این امکان را براى کودکان فراهم کنید که خود آنها، با دست و فکر خود، اسباب‌بازى‌هاى مورد نیاز خود را بسازند، به مراتب بهتر است از اینکه اسباب‌بازى آماده براى آنها بخریم.
اگر فرصتى ایجاد شود که کودکى بتواند مغز و دست‌هاى خود را به‌کار گیرد، قادر خواهد بود که به کمک نیروى ابتکار و ابداع خود، از چیزهاى بى‌فایده و بى‌اهمیت که ممکن است پدر و مادر خواسته باشند دور بریزند، اسباب‌بازى‌هاى بسیار جالب و سرگرم‌کننده‌اى بسازد. کودکان از وسایلى مانند میخ، میله‌هاى فلزى بلند و کوتاه، نخ، سیم‌هاى نازک و ضخیم، ظروف کهنه، درپوش باتری، قوطى کنسرو، کارتن، جعبه‌هاى مسواک و داروها، قوطى‌هاى خالى کبریت، سرقیچى و پارچه‌هاى اضافى از خیاطی، قرقره‌هاى اضافی، چوب و تخته‌هاى اضافى و دور ریختنى از نجارى‌ها، چرخ اسباب‌بازى‌هاى خراب شده و دیگر وسایل اضافى چیزهائى مى‌سازند که براى کودک بسیار جالب و لذت‌بخش است و هیچ اسباب‌بازى گرانبهائى نزد او مانند آن ارزشمند نیست و با آن برابرى نمى‌کند.
دکتر على‌اکبر شعارى‌نژاد دربارهٔ اهمیت و ارزش ساخته‌هاى کودکان چنین مى‌نویسد: ”هنگامى که بچه‌هاى من کوچک بودند از حمامى محله درپوش نوشابه‌ها را مى‌گرفتم و در اختیار بچه‌ها مى‌گذاشتم تا آنها را سوراخ، رنگ و … کنند و هرچه مى‌خواستند با آنها بسازند. قوطى‌کبریت‌هاى خالى را هم در اختیار آنها مى‌گذاشتم تا با آنها هرچه مى‌خواستند بسازند. از دوستانم مى‌خواستم که روزنامه‌ها و مجلات را دور نریزند و آنها را به‌دست بچه‌ها مى‌دادم و آنان با قیچى هرچه دوست داشتند با آن کاغذها مى‌ساختند.“
متأسفانه، بعضى از پدر و مادرها همه چیز را به‌صورت آماده شده براى کودک خود تهیه مى‌کنند و بر این گمان هستند که با خریدن اسباب‌بازى‌هاى گرانبها و زیاد زمینهٔ رشد فکرى و شکوفائى استعدادهاى کودک را فراهم مى‌آورند و خدمت بزرگى به فرزند خود مى‌کنند.
گرچه تهیه و خرید اسباب‌بازى براى کودک لازم است، باید توجه داشته باشیم که وقتى براى او یک قاشق کوچک اسباب‌بازى مى‌خریم، وى را از لذت ساختن قایق با قطعه‌اى چوب یا آکاسیف به‌دست خودش، محروم مى‌سازیم.
دختر بچه‌ها اغلب از عروسکى که خود آنها با پارچه و یا کاموا درست مى‌کنند، خیلى بیشتر از عروسکى گرانبها که براى آنها مى‌خریم خوششان مى‌آید و دوست دارند با آن بازى کنند.
پدر و مادرها باید متوجه این امر باشند که علاوه بر تهیه و خرید اسباب‌بازى‌هاى مناسب، سعى کنند با در اختیار قرار دادن ابزارهائی، مانند چکش، میخ، قیچى و … (با توجه به سن کودک) و وسایل اضافى و دور ریختنى که پیشتر نام برده شد، زمینهٔ سازندگی، خلاقیت، ابتکار، نوآورى و سرگرمى کودک را فراهم سازند.
پدر و مادرها دقت کنند که وقتى کودکان در حال ساختن اسباب‌بازى و یا چیزهائى دیگر هستند، دخالت آنان در کارهاى کودکان هر اندازه کمتر و غیر مستقیم باشد، بهتر است. براى مثال، اگر کودکى مشغول ساختن اسباب‌بازى و یا نقاشى است، پدر و مادر نباید به بهانه‌هاى گوناگون عقاید و سلیقهٔ خود را به او تحمیل کنند. بهتر است او را آزاد بگذارند تا بتواند تصورات، تخیّلات و ابتکارات خود را به‌طور طبیعى نشان دهد.
چنانچه کودک از پدر و مادر تقاضاى راهنمائى و کمک کرد، آنان با تشویق و راهنمائى‌هاى کوتاه و واضح و در همان حد خواستهٔ کودک، او را راهنمائى کنند و از توضیحات اضافى خوددارى ورزند. دخالت بزرگترها به هنگام ساختن اسباب‌بازى و یا کارهاى دیگر، ممکن است کودکان را عصبانى و یا وابسته کند. در هر دو صورت، به استقلال فکرى و حس اعتماد به نفس کودکان آسیب مى‌رساند.